تحقیق در مورد جانوران دوزیست ، دسته بندی و ویژگی آنها

 

دوزیستان نظیر پرندگان، خزندگان، پستانداران و ماهیان جزو جانداران مهره دار محسوب می شوند یعنی دارای ستون مهره و اسکلت استخوانی داخلی می باشند.

دوزیستان بخشی از زندگی خود را در آب و بخش دیگر را بر روی زمین سپری می کنند. حتی گونه هایی از دوزیستان که بر روی زمین تخم گذاری می کنند، زندگی اولیه خود را
در داخل تخم های حاوی مایع شروع کرده و توسط آبشش تنفس می کنند.

دسته‌بندی دوزیستان

به‌طور سنتی ردهٔ دوزیستان شامل آن دسته از چها راندامان می‌شود که در زمره آب‌پرده‌داران قرار نمی‌گیرند یعنی مشیمه ندارند. ردهٔ دوزیستان به سه زیررده بخش می‌شود که دو زیر رده از آن منقرض شده‌اند:

  • زیرردهٔ پوک‌مهرگان (Lepospondyli) (گروه کوچکی در دیرینه‌زیستی که شاید نزدیکی بیشتری به آب‌پرده‌داران داشته تا نرم‌دوزیستان.)
  • زیرردهٔ بریده‌مهرگان (Temnospondyli) (گروه متنوعی از دیرینه‌زیستی و میان‌زیستی آغازین.)
  • زیرردهٔ نرم‌دوزیستان (Lissamphibia) (شامل همه دوزیستان امروزی نظیر قورباغه‌ها، سمندرها، و سمندرهای کرمی.)
  • پرشگران (Salientia) (شامل بی‌دمان یعنی قورباغه، وزغ و خویشاوندان)
  • دم‌داران (Caudata) (سمندر، سمندرک و خویشاوندان)
  • برهنه‌ماران (Gymnophiona) (شامل بی‌پاسانان یعنی سمندرهای کرمی و خویشاوندان)
  • دگردُم‌داران (Allocaudata) (راسته‌ای است که حدود دو و نیم میلیون سال پیش منقرض شده‌است.)

https://tahgigkon.ir/wp-content/uploads/2018/04/1413026546.jpg

ویژگی جانوران دوزیستان

پوست برهنه، مرطوب و نرم است با غدد مخاطی زیاد که ترشحات غدد باعث نرم و مرطوب شدن پوست می‌شود. پولک یا فلس روی پوست وجود ندارد.
دو جفت اندام حرکتی برای راه رفتن یا شنا کردن دارند. تعداد انگشتان بین ۵–۴ عدد است. بین انگشتان در انواعی پرده شنا دیده می‌شود مانند قورباغه.
اسکلت کاملاً استخوانی است و مهره‌ها دنده ندارند.
قلب از دو دهلیز جدا و یک بطن مشترک با ۳ جفت سرخرگهای خروجی از بطن است. گردش خون مضاعف و ناقص است.
تنفس به‌وسیله آبشش‌ها، شش‌ها، پوست و پوشش داخلی دهان انجام می‌شود.
مغز دارای دو نیم‌کره رشد طولی یافته‌است. لوب‌های بویایی رشد متوسط دارند و از مغز ۱۰ جفت اعصاب جمجمه‌ای جدا می‌شود.
همانند ماهی‌ها جانوران خونسردی هستند.
لقاح در انواعی داخلی و در انواعی خارجی است. اکثراً هم تخم‌گذار هستند.

سیستم دفاعی

در قیاس با سایر مهره داران که سریع الحرکت، قوی جثه و یا دارای گزش های سمی یا پنجه های تیز بوده دوزیستان به عنوان جاندارانی که به راحتی شکار می شوند معروف می باشند.

در آب و یا بر روی زمین دوزستان توسط پرندگان، پستانداران، خزندگان، ماهیان و سایر دوزیستان گرسنه تعقیب و شکار می شوند ولی با این وصف دوزیستان میلیون ها سال است که به حیات خود ادامه می دهند.

 

پوشش دوزیستان

دوزیستان دارای نیش و چنگال نمی باشند ولی دارای سیستم دفاعی دقیقی بوده که بخوبی فعال می باشد. آنها دارای بدنی کوچک و لغزنده بوده و طبیعت آرام می باشند.بیشتر گونه خودشان را در روز نشان نمی دهند. دوزیستان جهت بقاء خود از ترفندهای دیگر نظیر همرنگ شدن با محیط استفاده می کنند.

 

انعکاس

در هنگام خطر انعکاس رنگی دوزیستان نیز به عنوان یک تغییر رنگ آگاهی دهنده مطرح می باشد. تغییرات رنگ شکارچیان را به اشتباه انداخته و بدین طریق امکان فرار آنها بوجود می آید.

 

سموم

پوست اکثر دوزیستان تولید مواد سمی خفیفی می کند و بعضی از این ترشحات سمی می تواند دشمنان را از بین ببرد. دم سمندرها دارای بخشی سمی می باشد.

 

سایر ترفندهای دفاعی دوزیستان

سمندر ها با وانمود کردن که گونه های سمی هستند آنها را از دشمنان حفظ می کنند. بعضی از دوزیستان ترفند قدیمی وانمود به مردن را انجام می دهند. سایرین با گاز گرفتن، خودشان را محافظت می کنند. گونه ای دوزیست شبیه مار ماهی نیز سر و صدای فراوانی از خود می کند. یک دفاع غیر طبیعی شامل زنده ماندن به مدت کوتاهی بوده که حتی در داخل شکم شکارچی باشند. سمندر آبی قرمز سمی تا ٣٠ دقیقه توانایی زنده ماندن در داخل شکم شکارچی را دارد تا زمانی که شکارچی آنچه خورده شده را خارج کند.

https://encrypted-tbn0.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcTe60zB0iJQT0LAbMVOAMbPaTxJUUw2BibPFDUx-Vz7U6SpRl_rkw

 

تغییر رنگ دوزیستان

تغییر رنگ پوست را در قورباغه، وزغ و تعدادی سمندر ها قابل رویت می باشد. قورباغه های درختی در هنگام استراحت رنگ بدن خود را با محیط اطرافشان تطبیق می دهند.

 

برجسته بودن رنگ

تغییر رنگ آگاهی دهنده یک فرآیند متضاد با تغییر رنگ محافظتی می باشد. رنگهای روشن سطح پوست دوزستان نشانگر سمی بودن آنها می باشد. شکارچیانی که به دوزستان با پوشش روشن حمله می کنند به زودی یاد می گیرند که در آینده به چنین دوزیستانی حمله نکنند.

 

استتار دوزیستان

تغییر رنگ دوزیستان مهمترین عمل محافظتی از خودشان محسوب می شود اکثر آنها به رنگ های سبز، قهوه ای و یا خاکستری که در طبیعی وجود دارند تغییر رنگ می دهند.

 

تغذیه دو زیستان

اکثر دوزستان بالغ گوشتخوار می باشند. معمولا جانداران دیگر – حشرات – را فعالانه مورد جستجو و تغذیه قرار می دهند.
بیشتر لارو قورباغه ها از گیاهان تغذیه می کنند.

 

بچه قورباغه گوشتخوار

اکثر بچه قوباغه ها درابای اعضای دهانی خاصی بوده که جهت تغذیه جلبک ها استفاده می کنند. بچه قوباغه های بعضی از گونه ها حالت همخواری پیدا کرده و سایر بچه قورباغه ها را مصرف می کنند و به صورت بی رویه ای رشد می کنند و حتی بزرگتر از خواهران و برادران گیاه خوار خود می شوند.

 

تغذیه اختصاصی

دوزیستان دارای تغذیه اختصاصی نبوده و آنچه که زنده و هم اندازه دهانشان باشد مصرف می کنند. بعضی از گونه های بی مهره نظیر عنکبوت، حلزون، کرم، حشرات و خرچنگ جزو عادت غذایی دوزیستان می باشند. وزغ دهان باریک جزو دوزیستانی است که فقط از یک جاندار – مورچه ها – تغذیه می کند.

 

همخواری

دوزیستان از موجودات مختلفی ماهی، خزنده، حلزون، بچه پرنده جهت تغذیه استفاده می کنند و در صورت ضرورت سایر دوزیستان را نیز مصرف می کنند.

https://tahgigkon.ir/wp-content/uploads/2018/04/22034_original.jpg

خانواده دوزیستان

هر خانواده دوزیست دارای مشخصات خاص خود را داشته که با سایر خانواده ها قابل تمایز می باشد.

 

قورباغه ها و وزغ ها

در طبقه بندی دوزیستان، قورباغه ها دارای خانواده مختلفی می باشند. بعضی از این خانواده را قورباغه ها و بعضی دیگر را وزغ ها تشکیل می دهند. قورباغه ها دارای پاهای طویل و پوست و بدنی لاغر در حالیکه وزغ ها دارای بدنی کوتاه و مربعی شکل با پوست حشک و زگیل دار می باشند.

 

قورباغه

قورباغه ها دارای پا های طویل؛ پا های خلفی دارای پره های غشائی بوده و نوک انگشتان تیز و تیغه هایی در اطراف پشت دیده می شود. عضو گوش خارجی بزرگتر می باشد.

 

وزغ

وزغ ها دارای بدنی فربه، پاهای کوتاه، پوست خشک و زگیل دار و صورت گرد همراه با غدد بزرگ که در اطراف سر دیده می شوند. این غدد دارای مواد سمی بوده که وارد دهان جانداری می شود که قصد خوردن وزغ را دارد. در بعضی گونه سمیت این مواد سمی بگونه است که میتواند یک سگ و یا گربه را از بین ببرد.

 

وزغ های شاخدار

این نوع وزغ ها بسیار فربه بوده ولی فاقد غدد سمی میباشند، دارای پوست نرم، مردمک چشم ها به صورت عمودی شبیه گربه بوده و پا های خلفی دارای زائده های شاخ مانند می باشد.

 

قورباغه درختی

این نوع قورباغه ها کوچک بوده دارای پا های باریک و طویل و نوک انگشتان دراز با کف پا شبیه فنجان بزرگ می باشند. پا های خلفی و اطراف بدن قورباغه ها رنگهای روشن می باشند. اکثر قورباغه ها توانایی استتار خود در محیط را دارا می باشند.

 

قورباغه های نواحی مختلف

در سراسر جهان قوباغه های متنوعی دیده می شود و صدها نوع از آنان را می توان یافت درحالیکه در آمریکای شمالی تعداد کمی دیده می شود.

 

وزغ های دهان باریک

این وزغ ها دارای پاهای کوتاه، کمر وسیع، سر کوچک و نوک تیز، پوست نرم و دارای چین پوستی در پشت سرشان می باشند.

 

سیرن

سیرن ها سمندرهای لاغر و طویل بوده که شبیه مارماهی می باشند. آنها دارای یک زوج پا های کوتاه پشت آبشش بوده و فاقد پا های خلفی هستند.

 

سمندر های بدون ریه

سمندر های بدون ریه دارای خانواده بزرگ و با اشکال متفاوت می باشند مانند بدن باریک و طویل، پا های کوتاه، دارای یک فرورفتگی طویلی که از سوراخ بینی تا لب بالایی امتداد دارد

همچنین در اطراف بدن شان نیز فرورفتگی های طویل دیده می شود. این موجودات فاقد ریه بوده و از طریق پوست شان تنفس می کنند.

 

سمندرهای لجن

این موجودات دارای بدنی بزرگ آبشش های با پره قرمز رنگ، دم کوتاه و چهار انگشت بر روی هر پا می باشند

 

سمندرهای مارماهی

این سمندر ها شبیه مار ماهی بوده ولی دارای چهار پای کوچک می باشد. این نوع سمندر با توجه گونه خود دارای یک تا سه انگشت بر روی هر پا می باشد.

 

سمندر های عظیم الجثه

این سمندر ها دارای بدنی ضخیم و سر پهن می باشند. کانال های اطراف بدن به وضوح دیده می شود ولی فاقد فرورفتگی بر روی سر می باشند. همچنین دم آنها گرد می باشد.

 

سمندرهای آبی

این نوع سمندر ها دارای بدن بسیار بزرگ و فربه با پوست چین دار و شل و سر بزرگ و پهن و پا های کوتاه و ضخیم می باشند.

 

ورل نوعی سمندر آبی

این نوع سمندر ها دارای پوست زخمت تری نسبت با سایر سمندر ها دارند و فاقد فرورتگی اطراف بدن می باشند. ورل های شرقی دارای علائم رنگی بر روی پشت بدن بوده در حالیکه ورل های غربی دارای رنگهای روشن می باشند.

 

جستجوی دوزیستان

جستجوی دوزیستان بهترین روش جهت مطالعه آنها محسوب می شود.

 

جستجو در روز

با استفاده از دوربین می توانید کناره های جویبار و استخر های کم عمق و مرداب را برای مشاهده قورباغه و وزغ بررسی کنید.

 

جستجو در شب

شب بهترین زمان جهت جستجوی سمندر و قورباغه ها می باشد. با استفاده چراغ قوه دستی کناره های جویبار و استخر های کم عمق و مرداب ها رابررسی کنید. با مشاهده و یا شنیدن صدای قورباغه ها محل مورد نظر را جستجو کنید.

 

فصول تولید مثل دوزیستان

در فصل بهار تجمعی از دوزیستان را در استخر ها مشاهده می کنید مخصوصا در هنگام بارش باران که گونه های مختلف جهت تولید مثل به سمت استخر ها در حرکت هستند.

 

جستجو بالا و پائین

داخل و کنار جویبارها، زیر صخره ها و الوار درختان جهت مشاهده سمندر و قورباغه ها جستجو کنید. قسمت های کم عمق و آرام آب را نیز بررسی کنید. بررسی در آب های جاری و عمیق بسیار مشکل می باشد. همچنین برای جستجوی توده هایی از تخم سمندر ها و قورباغه استخرها را نیز بررسی نمائید.

 

دنیای دوزیستان

در جهان بیش از ۴٧٨٠ گونه از دوزیستان مورد شناسایی قرار گرفته اند که ممکن است ٣٠٠ تا ۵٠٠ گونه دیگر نیز تاکنون کشف شده باشند. در آمریکا و کانادا تنها ٢۵٠ گونه از دوزیستان شناسایی گردیده اند. در جهان دوزیستان را به سه گروه مختلف تقسیم بندی کرده اند.

 

قورباغه ها

خانواده قورباغه ها بزرگترین طبقه دوزیستان را درحدود ۴٠٠٠ گونه در جهان تشکیل می دهند.

 

مشخصات کلی قورباغه ها

قورباغه ها دارای چشم های درشتی بر روی بالای سرشان می باشند.اکثر قورباغه ها دارای غدد سمی در داخل پوستشان می باشند. اکثر قورباغه و وزغ ها دارای صداهای مشخصی می باشند

مخصوصا قورباغه های نر در فصل جفت گیری آواز خاصی را می خوانند. این صدا ها را با متورم کردن کیسه صدایی در گردنشان ایجاد می کنند. قورباغه ها دارای پا های قدامی کوتاه و پا های خلفی طویل و قوی هستند. پاهای جلویی دارای ۴ انگشت و پا های عقبی دارای  انگشت می باشد. اکثر قورباغه ها دارای یک برآمدگی بر قسمت مِیانی پشت خود بوده که در محلی که لگن به استخوان پشتی و پا های عقبی متصل می شود دیده می شود.

 

سمندرها

سمندرها نظیر قورباغه ها در طبیعت معمول نمی باشند و تنها در حدود ۴١٠ گونه از آنان مورد شناسایی قرار گرفته اند. بهترین محل جهت مشاهده سمندر ها در جهان، آمریکای شمالی بوده که در حدود ١۵٠ گونه سمندر وجود دارد.

 

مشخصات کلی سمندر ها

سمندر ها دارای بدن و دمی باریک می باشند. طول دست و پاها یکسان بوده، دارای پوست مرطوب و نرم میباشند. اکثر سمندر ها دارای ۴ انگشت در پا های جلویی و ۵ انگشت در پا های عقبی هستند. اکثر سمندر ها دارای شکافهای عمودی در اطراف بدنشان می باشد. سمندر ها معمولا نامعلوم و شب زی هستند.

 

سیسیل یا دوزیستان کرم مانند

سومین گروه از دوزیستان را سیسیل ها تشکیل می دهند. این موجودات نظیر کرمها در زیر زمین زندگی می کنند و تاکنون در سراسر جهان ١۶۵ گونه از آنها شناسایی شده است.

پاسخ بدهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

رفتن به نوارابزار