تـحـقـیـق کـن
تحقیق و مقالات دانش آموزی و دانشجویی

چگونگی بررسی و رفع اختلال اضطراب در دانش آموزان

چکیده

مشکلات اضطرابی متداول ترین و شایع ترین مشکلات روانی هستند که از اوایل دوران کودکی و نوجوانی شروع شده و به شکل های مختلف نمایان می شوند و می توانند تا دوران بزرگسالی به صورت مزمن ادامه پیدا کنند. مشکلات اضطرابی شامل مجموعه ای از مشکلات عاطفی است که همه آنها در خصیصه اضطراب و تنش مشترک هستند.

مطالعات اولیه در مورد شیوع ترسها، نگرانیها و اضطراب ها در کودکان و نوجوانان میزان آنها را تا سه تا ۳۸ درصد گزارش داده اند. تحقیقاتی که شیوع نشانه های اضطرابی در یک نمونه ۶۲ نفری از کودکان را بررسی نموده، نشان می دهد تقریبا ۲۱ درصد از آنها علائم اضطرابی داشتند.

علائم و نشانه های اضطراب شامل علائم جسمانی تپش قلب، تنگی نفس، بی اشتهائی، تهوع، بی خوابی و … و علائم شناختی سردرگمی، اختلال در حافظه و تمرکز، حواس پرتی، ترس از دست دادن و … و علائم روان شناختی عصبی بودن، بی طاقتی، نگرانی، هشیاری افراطی، وحشت زدگی، افسردگی، تیرگی، ترس . یا هیجان زدگی و … می باشد.

متن اصلی طرح مساله، روش کار، گزارش تجربه :

در حالی که پانزده دقیقه از شروع امتحان گذشته و همه دانش آموزان مشغول پاسخ دادن به سوالات هستند، ح ن هنوز نوشتن را آغاز نکرده، رنگش پریده، دستانش می لرزد و به سختی نفس می کشد. وقتی خانم عزیزی دبیر درس شیمی بالای سرش می رود و خانم من « : علت را جویا می شود، در حالی که اشک در چشمانش حلقه زده می گوید خیلی خونده بودم اما همه چیز یادم رفته، خانم من به شما و پدر و مادرم قول داده بودم

https://tahgigkon.ir/wp-content/uploads/2018/04/55.jpg

». … این دفعه نمره ام خوب بشه و ح ن دانش آموز پایه دوم تجربی و تک فرزند خانواده می باشد. پدر و مادر او دارای تحصیلات عالیه دانشگاهی در مقطع فوق لیسانس هستند و هر دو فرهنگی می باشند. او دوست دارد مانند پدر و مادرش معلم شود. اما همیشه نگران است که اگر موفق نشود دیگران راجع به او چه فکری می کنند؟ اغلب شب های امتحان بی قرار است و کم می خوابد، اکثر اوقات که می خواهد در حضور دیگران درس جواب بدهد، دستپاچه می شود.

گاهی با خودش فکر می کند آدم تنبل و بی استعدادی است که به درد هیچ کاری نمی خورد. پدر و مادر او نیز بسیار نگران ح ن هستند و می گویند با این که او بسیار با استعداد است ولی موفق نمی شود. من به عنوان مشاور همیشه در جلسات امتحانی دانش آموزان شرکت می کنم و سعی می کنم دانش آموزانی که در جلسه مشکل دارند را شناسایی و بررسی کنم.

وقتی در جلسه امتحان شرایط ح ن را دیدم و گریه او باعث می شد که تمرکز دیگران به هم بخورد، در همان جلسه جای او را عوض کردم و سعی کردم شرایط محیطی آرامی را برای او ایجاد کنم و او را ترغیب کردم که آرام باشد و اصلا نگران زمان از دست رفته نباشد و در کنارش قرار گرفتم تا امتحان به اتمام برسد.

پس از امتحان او را به اتاق مشاوره بردم و پس از صحبت متوجه مشکل او شدم. ح ن بر اثر احساس مزمن و شدید اضطراب، درمانده شده بود این احساس او به حدی رسیده بود که دیگر قادر به فعالیت های روزمره خود نبود و دیگر از هیچ موقعیتی در زندگی خود لذت نمی برد. معمولا از موقعیت هایی که باعث اضطراب او می شد اجتناب می کرد و رابطه خوبی با دوستانش نداشت و همیشه در خود فرو رفته بود.

او در اتاق مشاوره از ترس از بلندی، صحبت کردن در جمع و مشکلات جسمانی نیز شکایت معمولا سردرد دارد، همیشه دلواپس است، در برخورد با والدین « : می کرد و می گفت ». عصبی می شود، در کل بی طاقت و نگران و وحشت زده است پس از این که چند جلسه مشاوره با او داشتم، از والدینش نیز خواهش کردم که برای مشاوره به مدرسه بیایند. پس از مصاحبه با آنها نیز متوجه شدم که او به مدت سه سال است که دچار اختلال اضطراب شده و تاکنون هیچ کاری برایش صورت نگرفته است.

به خاطر اضطرابی که داشت معمولا مسئولیت های خود را به خوبی انجام نمیداد. این مسئله باعث نگرانی او می شد و اعتماد به نفس او را در درازمدت کاهش داده بود.

بدون تردید معلمان و والدین و من بعنوان مشاور می توانیم با توجه به عواطف او و ابراز همدلی و به کاربردن عبارت های دل گرم کننده اعتماد بنفس او را در رویارویی با موقعیت های هراس آور تقویت کنیم.

با والدین و معلمان ح ن جلسه ای ترتیب دادم. از آنها خواستم که در این زمینه مرا یاری کنند.

از والدین و معلمان خواستم که اضطراب ح ن را جدی بگیرند و او را مسخره نکنند و مساله اش را کوچک نشمارند.

در آغوش گرفتن ح ن در خیلی از شرایط می توانست به او کمک کند از دوستان و والدین او خواستم که این نوع ابراز محبت را داشته باشند.

پس از آن که اضطراب ح ن تمام می شد و آرام می گرفت، از او می خواستم در مورد شئ یا وضعیتی که او را دچار اضطراب می کند، حتما با من صحبت کند تا در ذهن خود با این شرایط اضطراب مواجهه شود و این نخستین قدم برای کاهش اضطراب او بود.

از ح ن خواستم که راجع به اضطراب و نگرانی خود مطلبی بنویسید یا تصویری بکشد.

به ح ن آموزش دادم هر وقت دچار اضطراب شدید می شود، چند نفس عمیق و آرام بکشد و به او اطمینان خاطر دادم که همه افراد گاهی دچار این حالت می شوند و او حتما می تواند به اضطرابش غلبه کند.

روش حساسیت زدائی منظم را برای کاهش اضطراب صحبت کردن او در جمع اجرائی کردم و به او آموزش دادم که در ابتدا به صورت ذهنی، بعد در جمع خانوادگی و سپس در جمع دوستان و بعد در کلاس درس شروع به صحبت کند که این روش به ح ن بسیار کمک کرد. چون پس از موفقیتش در صحبت برای جمع، تقریبا اعتماد به نفسی یافت که می تواند با اضطرابش مقابله کند.

از آن جا که ح ن از جمع فراری و بیشتر تنها بود، ورزش منظم و متعادل و در جمع دوستان را برای او مفید دانستم و او را با کمک مدیر و معلم تربیت بدنی ترغیب به این کار کردم تا عضو گروه والیبال مدرسه شود و در اولین روز تمرین نیز کنارش بودم و این کار به افزایش اعتماد به نفس و همچنین بهبود روابط اجتماعی او بسیار کمک کرد.

https://tahgigkon.ir/wp-content/uploads/2018/04/gf1091.jpeg

از والدین او خواستم که تغذیه ح ن را نیز عوض کنند. چون برخی از موادغذایی که حاوی کافئین هستند چای، قهوه، شکلات و اغلب نوشابهها باعث افزایش نشانههای جسمانی اضطراب می شوند تپش قلب، تنفس سریع و عرق کردن و از ح ن خواستم بیشتر مواد غذائی سبزی، میوه، نان و غلات، لبنیات و گوشت که به کاهش اضطراب کمک می کنند را در مصرف روزانه قرار دهد.

نتیجه گیری:

وقتی اضطراب فرد در حد طبیعی اسرت خون رسانی و فعالیت های مناطق خاصی از مغز که با توجه، تمرکز و یادگیری ارتباط دارند، بهتر و بیشتر می شود. اگر چه ترس ها و اضطراب های زودگذر جزئی از رشد طبیعی به شمار می رود، اما وقتی اضطراب شدید باشررد، فرد را از فعالیت باز می دارد. همان طور که ح ن دچار اختلال اضطراب شده بود و با این که ضریب هوشی بالایی داشت، از انجام فعالیت های عادی بازمانده و دچار افت

تحصیلی شده بود و والدین او نگران شده بودند. با شناسائی مشکل او و درمانش از روش شناختی رفتاری – CBT توانستم مشکل او را تا حد زیادی برطرف کنم و اعتماد به نفس از بین رفته او را ترمیم کنم. چون اضطراب ح ن فراگیر شده بود و تمام فعالیت ها و ارتباطات او را تحت تاثیر قرارداده بود، با درمانش، او توانست فرصت های مناسب برای عمل کردن طبق تمایلات و پیشرفت تحصیلی و رفتاری بدست آورد.

پیشنهادات:

۳ شناسائی به موقع اضطراب در افراد مبتلا از طریق بررسی نشانگان آنها در مدرسه از آن جا که اگر این مشکل به موقع شناسائی و درمان نشود، احتمال ابتلا به سایر مشکلات اضطرابی و افسردگی افزایش می یابد .

۲ آموزش خانواده برای اولیای این دانش آموزانبا هدف کاهش اختلال در روابط با دیگران.

۱ حضور یک مشاور مجرب در مدرسه برای شناسایی و درمان این مشکل .

۹ مشاوره گروهی و برگزاری کارگاه آموزشی برای دانش آموزانی که دچار اختلال اضطراب هستند.

۵ ارجاع دادن به موقع این دانش آموزان به کلینیک تخصصی برای درمان.

۶ کمک گرفتن از معلمان و مربیان پرورشی و آموزشی در مدارس برای شناسائی این دانش آموزان.

 

منابع و مآخذ:

محمدخانی، شهرام و ابراهیم زاده، ناهید ۳۱۴۲ . مشکلات روانی و رفتاری دانش آموزان، شناسایی و مداخله. تهران: ورای دانش.

پاسخ بدهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.