تـحـقـیـق کـن
تحقیق و مقالات دانش آموزی و دانشجویی

روش اجرای تحقیق

مقدمه:

تحقیق را می توان تجزیه و تحلیل، ثبت عینی و نظاممند مشاهدات کنترل شده که به پروراندن قوانین کلی، اصول، نظریه ها و همچنین به پیش بینی و یا احتمالاً به کنترل نهایی رویدادها منجر می شود تعریف کرد که در طی فرآیند تحقیق با بکارگیری ابزارهای جمع آوری، داده ها به طور عینی و معتبر، مشاهده، بررسی و استخراج می شوند و سپس با استفاده از فنون تجزیه و تحلیل توصیفی و استنباطی بطور کمی و غیر کمی سعی می شود که ادعاها و حدس های علمی اولیه (فرضیه ها)  آزمون شده و در نهایت فرضیه ها رد یا پذیرفته می شوند و نتیجه گیری نهایی صورت پذیرد (خاکی، ۱۳۸۳، ۸۷ و ۸۸)

هدف از انتخاب روش تحقیق آنست که پژوهشگر مشخص نماید چه روش یا شیوه ای را اتخاذ نماید تا او را در یافتن پاسخ های صحیح و تا حد امکان دقیقتر یاری نماید. انتخاب روش تحقیق بستگی به اهداف و ماهیت موضوع تحقیق و نیز امکانات و منابع دارد.

لذا در این فصل از روش های مورد استفاده در تحقیق به منظور بررسی جامعه آماری، حجم نمونه، روش های نمونه گیری، روشها و ابزار مورد استفاده برای گردآوری اطلاعات و روشهای تجزیه و تحلیل آنها و نیز روایی و پایایی ابزار گردآوری مورد بحث قرار گرفته است.

 

طرح تحقیق

بطور کلی انواع تحقیق بر دو اساس طبقه بندی می شوند.

۱- طبقه بندی بر اساس هدف که شامل:

پژوهش های (بنیادی)، تحقیق کاربردی، تحقیق و توسعه، تحقیقات ارزیابی و تحقیق علمی (کاری)        می باشد.

هدف از تحقیق کاربردی بدست آوردن  درک یا دانش لازم برای تعیین ابزاری است که بوسیله آن نیازی مشخص و شناخته شده برطرف گردد. در این نوع تحقیق هدف کشف دانش تازه ای است که کاربرد مشخصی را درباره فرآورده یا فرآیندی در واقعیت را دنبال می کند. به عبارت دیگر تحقیق کاربردی تلاشی برای پاسخ دادن به یک معضل و مشکل عملی است که در دنیای واقعی موجود دارد. (خاکی، ۱۳۸۳، ۹۵).

تحقیق حاضر از نوع تحقیقات کاربردی است.

۲- طبقه بندی بر اساس روشی که شامل:

روش تاریخی، روش توصیفی- کیفی، روش پیمایشی (زمینه یابی) روش تحلیل محتوایی، تحقیق میدانی و تحلیل مورد کاوانه، پانل، تحقیق همبستگی و پژوهش های علمی (آزمایشی) می باشد.

تحقیق توصیفی، آنچه را که هست توصیف و تفسیر می کند و به شرایط یا روابط موجود، عقاید متداول، فرآیندهای جاری، آثار مشهود یا روندهای در حال گسترش توجه دارد. تمرکز آن در درجه اول به زمان حال است هر چند غالباً رویدادها و آثار گذشته را نیز که به شرایط موجود مربوط می شوند مورد بررسی قرار می دهد. (خاکی، ۱۳۸۳، ۱۴۰)

https://tahgigkon.ir/wp-content/uploads/2018/03/-16-638.jpg

بیشتر تحقیقات علوم رفتاری را می توان در زمره تحقیقات توصیفی بشمار آورد. از این رو تحقیق نیز از لحاظ نوع نظارت و درجه کنترل در زمره تحقیقات میدانی قرار دارد. روش میدانی به روش هایی اطلاق   می شود که محقق برای گردآوری اطلاعات ناگزیر است با مراجعه به افراد یا سازمانها و … و نیز برقراری ارتباط مستقیم با آنها اطلاعات مورد نظر خود را جمع آوری نماید (حافظ نیا، ۱۳۸۳، ۱۷۹).

متغیرهای تحقیق

متغیرهای این تحقیق را می توان به دو گروه مستقل و وابسته تقسیم نمود.

۱- متغیر وابسته: بهره وری کارکنان

۲- متغیر مستقل: فرایند ایجاد دانش

شاخص های متغیرهای وابسته (بهره وری):

توان یا آمادگی کاری، شناخت شغل، حمایت سازمانی، تمایل در ارزیابی افراد، بازخورد عملکرد، اعتبار و سازگاری محیطی

شاخص های متغیر مستقل (فرایند ایجاد دانش)

ابداع، الگوسازی، روشهای اجرایی و اجرا

 فرآیند اجرای تحقیق

در این پژوهش یک سری مطالعات اولیه انجام و بعد از مشخص شدن متغیرهای تحقیق ، طرح تحقیق ارائه گردید سپس فصول اول و دوم تنظیم و تکمیل گردید. برای سنجش متغیرها، داده ها از طریق پرسش نامه گردآوری شد و پس از کد گذاری و امتیاز دهی با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. با محاسبه مشخصه های توصیفی متغیرها و استخراج جداول و نمودارها، فرضیه ها مورد آزمون قرار گرفت.

جامعه آماری

معمولاً در هر پژوهش، جامعه مورد بررسی یک جامعه آماری است که پژوهشگر مایل است درباره صفت یا صفات متغیر واحدهای آن به مطالعه بپردازد. تعریف جامعه آماری باید جامع و مانع باشد. یعنی این تعریف باید چنان بیان شود که از نقطه نظر زمانی و مکانی همه واحدهای مورد مطالعه را در برگیرد و در ضمن با توجه به آن از شمول واحدهایی که نباید به مطالعه آنها پرداخته شود جلوگیری به عمل آید. (مقیمی، ۱۳۸۰، ص ۲۶)

در این پژوهش جامعه آماری عبارت بود از کارکنان سازمانهای امور اقتصادی و دارایی استانهای گیلان و اردبیل که تعداد آنان ……۲۱۰…. نفر بود.

حجم نمونه

برای تعیین حجم نمونه از جدول مورگان یا اس . اچ بولا که یک جدول بین المللی برای برآورد حجم نمونه از روی حجم جامعه آماری است. استفاده بعمل آمده و با توجه به تعداد جامعه آماری ….۱۳۶  نفر بعنوان نمونه انتخاب گردید.

 

جدول۳-۱ تعیین اندازه نمونه از یک جامعه مورد نظر

۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
ج ن ج ن ج۳ ن۲
۱۰

۱۵

۲۰

۲۵

۳۰

۱۰

۱۴

۱۹

۲۴

۲۸

۲۲۰

۲۳۰

۲۴۰

۲۵۰

۲۶۰

۱۴۰

۱۴۴

۱۴۸

۱۵۲

۱۵۵

۱۲۰۰

۱۳۰۰

۱۴۰۰

۱۵۰۰

۱۶۰۰

۲۹۱

۲۹۷

۳۰۲

۳۰۶

۳۱۰

۳۵

۴۰

۴۵

۵۰

۵۵

۳۲

۳۶

۴۰

۴۴

۴۸

۲۷۰

۲۸۰

۲۹۰

۳۰۰

۳۲۰

۱۵۹

۱۶۲

۱۶۵

۱۶۹

۱۷۵

۱۷۰۰

۱۸۰۰

۱۹۰۰

۲۰۰۰

۲۲۰۰

۳۱۳

۳۱۷

۳۲۰

۳۲۲

۳۲۷

۶۰

۶۵

۷۰

۸۰

۵۲

۵۶

۵۹

۶۶

۳۴۰

۳۶۰

۳۸۰

۴۲۰

۱۸۱

۱۸۶

۱۹۱

۲۰۱

۲۴۰۰

۲۶۰۰

۲۸۴

۳۵۰۰

۳۳۱

۳۲۵

۳۳۸

۳۴۶

۸۵

۹۰

۹۵

۱۰۰

۱۱۰

۷۰

۷۳

۷۶

۸۰

۸۶

۴۴۰

۴۶۰

۴۸۰

۵۰۰

۵۵۰

۲۰۵

۲۱۰

۲۱۴

۲۱۷

۲۲۶

۴۰۰۰

۴۵۰۰

۵۰۰۰

۶۰۰۰

۷۰۰۰

۳۵۱

۳۵۴

۳۵۷

۳۶۱

۳۶۴

۱۲۰

۱۳۰

۱۴۰

۱۵۰

۱۶۰

۹۲

۹۷

۱۰۳

۱۰۸

۱۱۳

۶۰۰

۶۵۰

۷۰۰

۷۵۰

۸۰۰

۲۳۴

۲۴۲

۲۴۸

۲۵۴

۲۶۰

۸۰۰۰

۹۰۰۰

۱۰۰۰۰

۱۵۰۰۰

۲۰۰۰۰

۳۶۷

۳۶۸

۳۷۰

۳۷۵

۳۷۷

۱۷۰

۱۸۰

۱۹۰

۲۰۰

۲۱۰

۱۱۸

۱۲۳

۱۲۷

۱۳۲

۱۳۶

۸۵۰

۱۰۰

۹۵۰

۱۰۰۰

۱۱۰۰

۲۶۵

۲۶۹

۲۷۴

۲۷۸

۲۸۵

۳۰۰۰۰

۴۰۰۰۰

۵۰۰۰۰

۷۵۰۰۰

۱۰۰۰۰۰

۳۷۹

۳۸۰

۳۸۱

۳۸۲

۳۸۴

  1. معرف اندازه جامعه ۲٫ معرف اندازه نمونه ۱٫ (krejcie and Morgan,1970)

شیوه نمونه گیری

نمونه گیری فرآیندی است که طی آن تعدادی از واحدها به گونه ای برگزیده می شوند که معرف جامعه بزرگتر (جامعه آماری N=) که از آن انتخاب شده اند باشند (خاکی، ۱۳۷۹، ۲۵۱)

دو نوع اصلی طرح نمونه برداری وجود دارد: نمونه برداری احتمالی و غیر احتمالی.

در نمونه برداری احتمالی، اعضای جامعه شاغل یا احتمال شناخته شده ای دارند که به عنوان آزمودنی گروه نمونه انتخاب می شدند در نمونه برداری غیر احتمالی، عناصر با شانس شناخته شده یا از پیش تعیین شده ای به عنوان آزمودنی انتخاب نمی شوند. طرح نمونه برداری احتمالی موقعی بکار می رود که معرف بودن گروه نمونه برای اهداف تعمیم پذیری دارای اهمیت باشد. اما در مواردی که زمان یا عامل های دیگر به جای تعمیم پذیری ملاک باشند معمولاً نمونه برداری غیر احتمالی بکار گرفته می شود (سکاران، ۱۳۸۱، ۲۹۹)

نمونه گیری احتمالی دارای چهار نوع عمده است، انتخاب هر یک از آنها به ماهیت مساله تحقیق، در دسترس بودن چهار چوب مناسب نمونه گیری و به روشی که داده ها گردآوری می شود. بستگی دارد. این چهار نوع عبارتند از:

۱) نمونه گیری تصادفی ساده (SRS)                    Simple Random sampling

۲) نمونه گیری  منظم (ss)                             systematic sampling

۳) نمونه گیری لایه ای (قشری)                        stratified sampling

۴) نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای (MCS)      multistage cluster

از آنجا که تمام افراد جامعه آماری در دو سازمان کار می کنند. برای نمونه گیری از نمونه گیری  منظم یا سیستماتیک استفاده شد چرا که لیست اسامی آنان در دسترس بود. بدین ترتیب که ابتدا فاصله  نمونه ها از طریق تقسیم کردن تعداد جامعه آماری بر حجم نمونه بدست آمد که پس از گرد کردن عدد حاصل از فرمول فاصله نمونه عدد ۲ تعیین گردید و سپس واحدهای نمونه انتخاب شدند.

روش جمع آوری اطلاعات

دراین تحقیق برای جمع آوری اطلاعات ازروش ارسال پرسشنامه برای اعضا نمونه استفاده شده است.پرسشنامه مذکورشامل ۳۷ سئوال تخصصی بوده است .

برای اندازه گیری متغیرها دراین تحقیق پرسشنامه بامقیاس پنج فاصله ای لیکرت (خیلی زیاد،زیاد،متوسط،کم وخیلی کم)تنظیم شده است .دراین راستابرای تبدیل اطلاعات کیفی به اطلاعات کمی به هرکدام از گزینه ها به ترتیب اعداد (رتبه )یک تا پنج داده شد ونمرات مقدار اهمیت درتعداد فراوانی آنهاضرب شده است برای بررسی فرضیات تعداد۱۴۶ پرسشنامه توزیع شده است که   ۱۳۶عدد آن واصل گردید .

شایان ذکر است این پرسشنامه که به منظور بررسی نقش فرایند ایجاد دانش بر بهره وری کارکنان سازمان های امور اقتصادی ودارایی استانهای گیلان و اردبیل « تهیه گردیده است  حاوی قسمت های زیر می باشد.

قسمت اول : سوالات ۱ تا۱۹ را در بر می گیرد و به بررسی مولفه های بهره وری کارکنان  می پردازد.

قسمت دوم : سوالات   ۲۰    تا   ۲۴ به بررسی ابداع ( خلق دانش)  می پردازد ومربوط به مشارکت مدیران عالی و کارکنان است.

قسمت سوم :سوالات ۲۵  تا  ۲۸  رادربرمی گیردکه به بررسی الگوسازی(رمزگذاری وهماهنگی دانش ،ساختاردهی وارزش بخشی به دانش جمع آوری شده) می پردازدومربوط به مشارکت مدیران میانی و مدیران  عالی است.

قسمت چهارم:سوالات  ۲۹ تا ۳۲ را دربر می گیردکه به بررسی روش های اجرایی(انتقال وتبادل دانش، تعیین منابع وامکانات لازم برای دانش) می پردازدومربوط به مشارکت  مدیران عملیاتی ومدیران میانی است.

قسمت پنجم : سوالات   ۳۳   تا    ۳۷ را در بر می گیرد که به بررسی اجرا(ایجاد سازوکارهای مناسب جهت بهره گیری واستفاده مجددازدانش)  می پردازد و مربوط به مشارکت کارکنان ومدیران عملیاتی است.

https://tahgigkon.ir/wp-content/uploads/2018/03/Capture.JPG

برازش داده ها

پس از اطمینان نهایی به ابزارهای اندازه گیری و بکارگیری آنهادرمرحله اصلی جمع آوری داده ها ضرورت داردکه پژوهشگرازطریق علمی،اطمینان نسبی لازم رانسبت به روابودن بکارگیری ابزارموردنظرومعتبربودن انهاپیداکند. پرسشنامه باید دارای دو ویژگی فنی باشد

روایی و پایایی ابزار سنجش

ابزار سنجش به دو طبقه تقسیم می شوند:

الف) استاندارد و میزان شده

ب) محقق ساخته

ابزار سنجش باید از روایی و پایایی لازم برخوردار باشد تا محقق بتواند داده ها ی متناسب با تحقیق را گردآوری نماید و از طریق این داده ها و تجزیه و تحلیل آنها، فرضیه های مورد نظر را بیازماید و به سوال تحقیق پاسخ دهد. ابزار سنجش و آزمونهای استاندارد و میزان شده معمولاً از روایی و پایایی مناسبی برخوردارند، از این رو محققان می توانند آنها را با اطمینان به کار گیرند، ولی ابزار محقق ساخته فاقد چنین اطمینانی است و محقق باید از روایی و پایایی آن اطمینان حاصل کند. (حافظ نیا، ۱۳۸۳، ۱۵۴)

روایی

منظور از روایی آن است که آیا ابزار اندازه گیری می تواند خصیصه و ویژگی ای که ابزار برای آن طراحی شده است را اندازه گیری کند یا خیر؟ نوع روایی از آن جهت اهمیت دارد که اندازه گیری های نامناسب و ناکافی می تواند هر پژوهش علمی را بی ارزش و ناروا سازد (خاکی، ۱۳۸۳، ۲۴۴)

آزمون های روایی در سه گروه گسترده دسته بندی می شوند:

الف) روایی محتوا           ب) روایی وابسته به معیار          ج) روایی سازه

روایی محتوا اطمینان می دهد که ابزار مورد نظر به تعداد کافی پرسشهای مناسب برای اندازه گیری مفهوم مورد سنجش در بردارد … به بیان دیگر نشان می دهد که ابعاد و عناصر یک مفهوم تا چه حد تحت پوشش دقیق قرار گرفته است. (سکاران، ۱۳۸۱، ۲۲۳)

در این تحقیق برای متغیر وابسته ازپرسشنامه استاندارد ومیزان شده(محمدمقیمی) وبرای متغییرمستقل ازپرسشنامه پژوهش مدیریت دانش کمیسیون ارتباطات فدرال ایالت متحده(اف سی سی )استفاده گردید  که پس ازانجام اصلاحات ومشاوره با صاحبنظران علم مدیریت وتایید اساتید راهنماو مشاوروتوزیع محدودآن جهت سنجش روایی وپایایی در نمونه مورد مطالعه وکسب نتایج مطلوب  پرسشنامه نهایی آماده گردید.

پایایی

پایایی بیرونی: مقصود از پایایی بیرونی آن است که اگر ابزار اندازه گیری را در فاصله زمانی کوتاه چندین بار و به گروه واحدی از افراد بدهیم نتایج حاصل نزدیک به هم باشد. برای اندازه گیری پایایی از شاخصی به نام ضریب پایایی استفاده می کنیم و اندازه آن معمولا بین صفر تا یک تغییر می کند. ضریب پایایی صفر معرف عدم پایایی و ضریب یک معرف پایایی کامل است (خاکی، ۱۳۸۳، ۲۴۵)

پایایی ابزار گویای برازش ابزار است چرا که هر زمان اندازه گیری صورت گیرد نتایج پایدار به دست      می آید. (سکاران، ۱۳۸۱، ۲۲۷)

پایایی درونی: برای محاسبه پایایی درونی از ضریب آلفای کرانباخ استفاده می کنند. ضریب آلفای کرانباخ یک ضریب اعتبار است که میزان همبستگی مثبت اعضای یک مجموعه را با هم منعکس می کند، آلفای کرانباخ بر حسب میانگین همبستگی داخلی میان پرسشهایی که یک مفهوم را می سنجد محاسبه می شود. هر قدر آلفای کرونباخ به عدد یک نزدیک باشد اعتبار سازگاری درونی بیشتر است. (سکاران، ۱۳۸۱، ۳۸۱)

در این تحقیق برای سنجش پایایی درونی از ضریب آلفای کرانباخ استفاده شده که برای محاسبه آن از نرم افزار SPSS استفاده گردیده است و طبق فرمول زیر محاسبه شده است:

 

j   : تعداد زیر مجموعه سؤالات پرسش نامه های آزمون

:واریانس زیر آزمون  iام

:واریانس کل آزمون

ضریب  محاسبه شده برای متغیرهای پژوهش به صورت زیر گزارش شده است.

 

نتیجه آلفای محاسبه شده پرسشنامه                 ردیف
قابل قبول است ۸۶۸/۰ بهره وری ۱
قابل قبول است ۸۸۶/۰ ابداع ۲
قابل قبول است ۷۵۵/۰ الگوسازی ۳
قابل قبول است ۷۸۷/۰ روش های اجرایی                     ۴
قابل قبول است ۸۱۴/۰ اجرا ۵
قابل قبول است ۹۳۵/۰ فرایندایجاددانش ۶

 

روش تجزیه و تحلیل داده ها :

روش مورد استفاده جهت تجزیه و تحلیل داده ها در این تحقیق استفاده از شیوه های کمی می باشد که در قالب آمار توصیفی و استنباطی انجام گرفته است.

آمار توصیفی برای تعیین وضعیت پدیده یا مسأله یا موضوع مورد مطالعه استفاده می شود یادرواقع ویژگیهای مورد مطالعه به زبان آمار تصویر سازی یا توصیف می گردد. (حافظ نیا،۱۳۸۴، ۱۳۷) در این تحقیق در مرحله اول تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از شاخصهای آمار توصیفی به بیان خواص نمونه مورد مطالعه پرداخته می شود. گام بعدی جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده از تکنیک های آمار استنباطی می باشد.

در تحلیل های آمار استنباطی همواره نظر به این است که نتایج حاصل از مطالعه گروه کوچکی به نام نمونه ،چگونه به گروه بزرگ تری به نام جامعه تعمیم داده شود.(حافظ نیا،۱۳۸۴، ۲۴۲)

در این تحقیق از روش آماری تحلیل واریانس یک عامله جهت آزمون فرضیات و از نرم افزارSPSS  جهت تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شده است.

پاسخ بدهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.