تـحـقـیـق کـن
تحقیق و مقالات دانش آموزی و دانشجویی

معرفی انواع مرجان های دریایی

با انواع مرجان های دریایی این جانوران آبزی زیبا آشنا شوید

مرجان‌ها فقط ۱٪ از بستر دریاها را پوشش می‌دهند. مرجان‌ها ۲۵٪ از تمام حیات دریا را در خود حفظ می‌کنند و بسیاری ازانواع ماهی‌ها در مرجان‌ها زند گی می‌کنند. هر کدام از مرجان‌ها یک اکوسیستم کامل هستند. در اقیانوس اطلس ۱۵٪ مرجان‌ها تجمع دارند که مجموعی از ۷۰ گونه مرجان می‌باشند. این مرجان‌ها محل زندگی ۵۰۰ نوع ماهی هست. اقیانوس هند و آرام ۸۵٪ از ریفهای جهان را با ۷۰۰ نوع مرجان و ۴۰۰۰ گونه ماهی دارا است.  مرجانها مقر زندگی گیاهان و جانورانی است که خودا اکوسیستم کاملی هستند. بیش از ۸۰۰۰۰ گونه حیاتی در مرجانها زندگی می‌کنند.

معرفی انواع مرجان های دریایی
معرفی انواع مرجان های دریایی

مرجانها ۶/۱ سواحل دریاها و خشکیها را محافظت می‌کنند مثلا: جزیره‌های کم ارتفاع را در برابر خشم امواج و فرسایش دریاها محافظت می‌نمایند. هر یک متر مربع مرجان از نظر اقتصادی برابر ۴۷۰۰۰ دلار می‌ارزد به طوریکه بزرگ‌ترین صنعت توریست جهان با جذابیتهای طبیعی که ۱۰٪ از کل صنعت توریست را پوشش می‌دهند. از مرجانها جهت تولید داروهای ضد سرطان ونیز و جهت پیوند استخوان استفاده می‌گردد.

 مرجانها به دو دسته کلی تقسیم میشوند :

مرجانهایی که از خود آهک ترشح نموده و به اصطلاح سفت بوده (hard coral) و ایجاد آبسنگ(reef) می نماید و دسته دیگر مرجان هایی که آهکی نبوده و اصطلاحا نرم(soft coral) نامیده می شوند.

عمده مرجانهای موجود در خلیج فارس از نوع آبسنگی بوده و بدین جهت بیشتر از این دید مورد بررسی قرار می گیرند. وجود همین آبسنگهای مرجانی است که جلوه طبیعت زیبای دیگری به جزایر ایرانی خلیج فارس بخشیده است .

 

 گسترش و انواع مرجانهای خلیج فارس

مرجانها معمولا در تمام نواحی دریای اطراف جزایر یافت می شوند ولی پراکنش انواع سخت یا آبسنگ ساز صرفا” محدود به مناطق کم عمق جزایر و به وسعت صدها کیلومتر مربع می باشد.

گسترش آبسنگهای مرجانی از طریق عمق در اطراف جزایر بوده و عمق زندگی آنها از ۵۰ تا ۷۰ متر بیشتر نبوده و عمدتا در اعماق ۲۵ متری و یا کمتر بسر می برند. علت این امر نیاز مرجانهای آبسنگ ساز به نور می باشدچون وجود نور کافی جهت عمل فتوسنتز برای باکتری های همزیست (زوگزانته ها) که در درون بافت های مرجانی زندگی می کنند، ضروری است. بدون نور کافی ، میزان فتوسنتز کمتر و در نتیجه قدرت مرجانها برای ترشح کربنات کلسیم و نهایتا ایجاد آبسنگ کاهش می یابد.

آبسنگها در واقع توده های کربنات کلسیم (آهک) هستند که عمدتا توسط مرجانهای آبسنگ ساز یا هرماتایپیک و تا حدی نیز توسط دیگر موجودات از قبیل جلبکهای آهکی ایجاد می شوند.

دیگر مرجانها همانطور که قبلا نیز گفته شد آهک ترشح ننموده و به عنوان مرجانهای غیر آهک ساز یا آهرماتایپیک نامیده می شوند. تفاوت بین این دو گروه در این است که درون بافت های بدن مرجان آبسنگ ساز نوعی سلول گیاهی کوچک همزیست به نام زئوگزانت وجود دارد.

مرجانها از نظر درجه حرارت

از نظر درجه حرارت، تقریبا تمامی آبسنگهای مرجانی در آبهای دریایی با حرارت کمتر از ۲۰ درجه یافت می شوندولی هیچ گونه آبسنگی در آبی که حرارت متوسط سالانه آن کمتر از ۱۸ درجه باشد تشکیل نمی شود. مناسب ترین درجه حرارت برای تشکیل آبسنگهای مناطقی با حرارت میانگین سالانه ۲۳ تا ۲۵ درجه است.

بعضی از آبسنگهای مرجانی قادر به تحمل حرارت های ۳۶ تا ۴۰ درجه سانتیگراد هم می باشندکه از آن جمله آبسنگهای واقع در جنوب خلیج فارس در سواحل عربستان، بحرین و قطر می باشد.

مرجانها و رابطه آنها با شوری آب دریا

شوری از دیگر عوامل محدود کننده توسعه آبسنگهای مرجانی محسوب می گردد. مرجانهای آبسنگ ساز قادر به تحمل شوری پایین تر از محدوده عادی آب دریاها(۳۲ تا ۳۵ در هزار) نبوده و بدین جهت در مناطقی که دارای ورودی آب شیرین رودخانه است یافت نمی شونددرحالیکه در مناطقی از خلیج فارس که شوری آن تا ۴۲ گرم در لیتر نیز می رسد بخوبی رشد می نمایند.

ساختار مرجانها مرجانها جزو جانوران محسوب می شوند. از نظر رده بندی مرجانها متعلق به شاخه گزنه سازان(caldaria) می باشند که خود به سه رده زیر تقسیم می شوند :

 

الف) رده گل زیان(Antozoa) :

شامل مرجانها، شقایق دریایی(sea anemone) و قلم های دریایی (sea pen) است. تمام گونه های این رده کف چسب بوده و شبیه به گل می باشند. دارای بازوان(تنتاکول)تو خالی بوده و از جانوران کوچک مانند زئوپلانکتون ها پس از بی حس کردن آنها توسط سلولهای گزنده تغذیه می نمایند.
شکل مرجانهای بادبزنی(gorgonian) که راسته ای از این رده محسوب می شوند شبیه به برگ بوده و مجموعه ای است از هزارها پلیپ که به صورت دسته جمعی زندگی می کنند. مرجانهای نرم مجموعه ای از پلیپ های بدون اسکلت هستند که در درون آب به صورت یک انگشت طویل با جریانها و امواج به حرکت در می آیند.

ب) رده آبسانان(Hydrozoa) :

مانند مدوزها(Medusae) که تماما” دریایی هستند و به صورت دست جمعی زندگی می کنند. بعضی دارای سلول های گزنده بوده و در صورت تماس با بدن ایجاد خراش یا سوزش می نمایند.

ج) رده فنجان زیان(scyphozod) :

که عروس های دریایی متعلق به این گروه می باشند. این موجودات بصورت انفرادی زندگی کرده و گزنده می باشند. بدین خاطر غواصان معمولا به هنگامی که در زیر آب غواصی می نمایند، مواظبند تا بدنشان با عروس های دریایی برخورد ننمایدو به همین خاطر در مناطق و یا فواصل زاد و ولد که تعداد آنان بسیار زیاد است از لباس غواصی استفاده می نمایند.

زیست شناسی مرجان

مرجان یا پلیپ در درون یک حفره کوچک گلدانی شکل که مرجانگاه(Corellite) نامیده می شود زندگی می نماید. هر فنجان یا مرجانگاه دارای یک ردیف پره های سخت شعاعی است که از قائده ایجاد می شوند. شکل و الگوی این پره ها متفاوت بوده لذا در رده بندی گونه ای از آنان استفاده می شود.

هر پلیپ دارای سه لایه است که شامل لایه پوشش خارجی(اپیدرمین) و لایه میانی از جنس فیبر(Mesogt rodermis) در وسط پلیپ دهان قرار داشته که بازوان یاتنتاکولها با سلول های گزنده(نماتوسیت) خود در اطراف آن قرار دارند و جانور به کمک آنها غذای خود را که عمدتا پلانکتون های جانوری است، به دام می اندازد.

تک سلولی های همزیست زوکزانتله، که در حقیقت جزو گروه دو تاژکان(دینوفلاژلد) هستند. در بین سلولهای لایه درونی بسر می برند.

تکثیر و ازدیاد کلنی های مرجانی بصورت غیرجنسی و جوانه زدن پولیپ ها است. ولی ایجاد اجتماعات جدید بصورت جنسی و ایجاد نوزادانی بنام پلانولا(planula) است که پس از گذراندن مرحله شناوری، در جایی ثابت می شوند و ایجاد یک زندگی دست جمعی می نمایند.

پاسخ بدهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.