وقتی چوب کبریت می سوزد چه تغییری می کند؟ | تاریخچه کبریت

نام کبریت و تاریخچه:

در قدیم برای روشن کردن آتش، یک چوب نوک تیز یا مته مخصوصی که برای همین کار درست شده را روی یک صفحه پهن می‌چرخانند و پهلوی آن ماده خشکی مانند مو یا کهنه یا ریشه و چوب‌های پوسیده قرار می‌دادند و آن‌را آنقدر می‌چرخانند تا گرمی حاصله باعث آتش زدن ماده مزبور می‌شد. در بعضی قبایل نیمه متمدن کنونی نیز با سنگ آتش‌زنه و آهن آتش روشن می‌کنند.

وقتی چوب کبریت می سوزد چه تغییری می کند؟ | تاریخچه کبریت

در گذشته هم‌چنین از پاره چوب‌های باریک یا چوب شاهدانه، کبریت ساخته می‌شد که یک یا دو سر آن را در گوگرد مذابی فرو کرده‌بودند که در برخورد با جسمی افروخته آتش می‌گرفته‌است.

وقتی چوب کبریت می سوزد چه تغییری می کند؟ | تاریخچه کبریت

وقتی چوب کبریت می سوزد، چه تغییری می کند؟

تغییر شیمیایی در آن اتفاق می افتد و گوگرد سر آن آتش گرفته و شعله ور می شود و چوب آن به کربن تبدیل می شود.

کبریت کتابی

تقریباً در سه قرن پیش دانشمندان راه‌های مخصوصی برای بدست آوردن آتش پیدا کردند از آنج مله یکی از آنها مقداری سولفور را در مخلوطی از کلرات دو پتاسیم و قند افکند از این عمل شعله‌ای افروخته شد. پس از آن یکی دیگر از دانشمندان مقداری سولفور را بر نوک چوبی مالید و آنرا کمی در اسید سولفوریک نگاه داشت بعداً مقداری کلرات دو پتاسیم و قند تهیه کرده چوب مزبور را در آن فرو برد در این وقت واکنش‌های شیمیایی باعث افروخته شدن سولفور گشت و چوب نیز آتش گرفت.این روش خیلی گران تمام می‌شد و تنها پولداران می‌توانستند از آن استفاده کنند و افزون بر این متضمن خطراتی هم بود چون آتش را به اطراف پرتاب می‌کرد و اغلب ممکن بود لباس اشخاص را بسوزاند.

در واقع داستان کبریت به صورت کنونی آن از کشف عنصر فسفر سفید (یا به قولی زرد) در سال ۱۶۶۹میلادی توسط هنینگ براند تاجر کیمیاگر آلمانی اهل هامبورگ آغاز می شود . او در جستجوی اکسیر اعظم بخش عمده زندگی خود را به حل کردن – اختلاط – جوشاندن و تکلیس مواد معدنی می گذراند. روزی در ته قرع خود ماده سفید رنگی بدست آورد که به خودی خود می سوخت و در تاریکی نور سرد درخشنده ا ی از آن تابش می کرد.

 

اولین کارخانه کبریت سازی به صورت اروپائی آن در آذربایجان (تبریز) در عصر مشروطیت ۱۲۹۷شمسی به تولید پرداخت و این صنعت تا امروز هم رشد تولید و دانش فنی خود را مدیون هموطنان آذربایجانی ماست .نخستین کارخانه کبریت در ایران کبریت توکلی است.

 کبریت به طور عمده از دو قسمت زیر ساخته می شود:

۱- سیستم آتش زن

۲- بخش آتش گیر

سیستم آتش زن یا ایجاد آتش در کبریت شامل دو قسمت است.

۱- سرچوب کبریت که به طور عمده کلرات پتاسیم و کمی گوگرد است.

۲- حاشیه ی کناره ی قوطی کبریت که به طور عمده فسفر قرمز می باشد.

وقتی چوب کبریت می سوزد چه تغییری می کند؟ | تاریخچه کبریت
فسفر قرمز به تنهایی دمای اشتعال بالایی دارد زمانی که بر اثر کشیدن چوب کبریت به حاشیه ی آن با کلرات پتاسیم قاطی می شود براثر اصطکاک و گرمای تولیدی از آن با هم ترکیب شده و حاصل آن گرمای زیاد و انفجار این دو است که از گرمای تولیدی چوب کبریت نیز که قسمت آتش گیر کبریت است شروع به شعله ور شدن و سوختن می کند.

 واکنش اصلی که بین پتاسیم کلرات و فسفر قرمز در حالت جامد صورت می گیرد عبارت است از:

۱۰nKCIO3+12Pn —–> 10nKCI+3nP4O10+E

این واکنش مقدار معتنابهی انرژی گرمائی تولید می کند و در نتیجه چنان دمائی ایجاد می کند که چوب کبریت را مشتعل می سازد .

قوطی کبریت:

قوطی کبریت یا جعبهٔ کبریت، جعبه ای ساخته شده از مقوا است که به دو طرف سطح خارجی آن کاغذی نازک می‌چسبانند. طول این جعبه در حدود ۵ سانتی‌متر و عرضش در حدود ۳ سانتی‌متر می‌باشد و ارتفاعش در حدود یک سانتی‌متر و نیم است که چوب‌های کبریت را در آن می‌چینند. دو پهلوی این جعبه سنباده مانند و زبر است، تا پس از کشیدن کبریت بر آن سطح، کبریت آتش گیرد.

چوب کبریت:

قطعه چوب باریک کوتاه که طولش بطور میانگین در حدود چهار سانتی‌متر است و معمولاً از چوب می‌باشد و یک سر آن به خمیر کبریت آغشته‌است.

 

فرایند تولید کبریت(match production process):

برش چوب های کبریت(Cutting the matchsticks):

 

۱-کنده های درخت کاج (white pine) یا صنوبر(aspen) در ماشین پوست کن با بست هایی بسته می شوند و به آرامی چرخانده می شوند در حالیکه تیغه های چرخان پوست بیرونی درخت را می برد و جدا می کند.

۲-کنده های پوست گیری شده سپس به طول های کوتاه حدود ۰٫۵ m بریده می شوند. هر طولی در دستگاه پیلر (peeler) قرارداده می شود و چرخانده می شود در حالیکه یک تیغه تیز و تخت در جهت طولی یک صفحه نازکی از سطح خارجی کنده بر میدارد. این صفحه حدود ۲٫۵ mm ضخامت داشته و veneer یا روکش نازک نامیده می شود. تیغه های پوسته کن از رویه کنده به سمت مغز کنده در حال چرخش حرکت می کنند تا فقط قسمت مدور کوچکی باقی بماند. این بخش دور انداخته می شود و ممکن است به عنوان سوخت مورد استفاده قرار گیرد یا جهت استفاده برای ساخت کاغذ یا بورد نگهدارنده کاغذ به چیپس های چوب تبدیل شود.

وقتی چوب کبریت می سوزد چه تغییری می کند؟ | تاریخچه کبریت

۳-صفحات لایه نازک چوبی چیده می شوند و به درون یک خرد کن (chopper) تغذیه می شوند. خردکن تعدادی تیغه تیزی دارد که کل پشته را بریده و مقدار بسیار زیادی بیش از ۱۰۰۰ چوب کبریت در یک ضربه تولید می کند.

عمل آوری چوب های کبریت(Treating the matchsticks):

۴-چوب های کبریت قطع شده به درون یک VAT بزرگ پر شده از محلول رقیق فسفات آمونیوم ریخته می شوند.

۵-پس از آنکه آنها به مدت چند دقیقه خیسانده شدند، چوب های کبریت از Vat خارج شده و ظرفی بزرکتر و چرخان مانند یک خشک کن پارچه ای قرار میگیرند. عمل غلت خوردن چوب های کبریت درون ظرف آنها را خشک کرده و سبب پولیش آنها و تمیز شدن آن از خرده ها یا مواد شیمیایی کریستاله شده می شود.

۶-چوب های کبریت خشک شده سپس به درون یک هاپر ریخته می شوند و در سرتاسر یک داکت فلزی به مخازن ذخیره با دمش منتقل می شوند. در برخی عملیات چوب های کبریت بطور مستقیم به درون امکانات تولید کبریت به جای رفتن به مخازن ذخیره با دمش می روند.

تشکیل سرهای کبریت(Forming the match heads):

۷-قطعات چوب از محل ذخیره به تسمه نقاله ای که آنها را انتقال می دهد دمیده می شوند تا در سوراخ های موجود در طول مسیر، بطور پیوسته ، روی تسمه استیل سوراخ دار وجود دارند قرار گیرند.

قطعات چوب به داخل هاپرهای هوراک به شکل V متعددی که در بالای سوراخ ها ی روی تسمه سوراخدار وجود داند تخلیه می شوند. پلانگرها چوب های کبریت را به داخل سوراخها ی موجود در بخش عرضی تسمه که به آرامی حرکت می کنند می رانند.

یک تسمه معمولا ممکن است ۵۰ تا ۱۰۰ سوراخ در بخش عرضی اش داشته باشد. تمام قطعات چوبی که بطور محکم بداخل سوراخ ها ننشسته اند به داخل یک سطح جمع آوری کننده در زیر تسمه می افتند و به هاپر های خوراک دهنده برمی گردند.

۸-تسمه سوراخدار قطعات چوبی کبریت را از بالا رو به به پایین نگه میدارند و بخش گایینی قطعات چوبی در حمام وکس پارافینی داغ فرو برده می شوند. پس از اینکه از وکس بیرون آورده شدند به آنها اجازه داده می شود تا خشک شوند.

۹-پس از آنکه سر چوب های کبریت پوشش دار شدند، کبریتها باید خیلی به آرامی خشک شوند یا آنها بطور مناسب روشن نخواهند شد. از چرخش های تسمه بالا رونده و پایین برنده جهت زمان دادن برای خشک کردن بمدت ۵۰ تا ۶۰ دقیقه استفاده می شود.

بسته بندی کبریت ها(Packaging the matches):

۱۱- بخش های درونی و بیرونی جعبه های کبریت در محل های جداگانه ای بریده شده، تا شده، و به همدیگر چسبانده می شوند. اگر جعبه باید حاوی کبریت های ایمن باشد، مواد شیمیایی برای خش دار کردن با چسب مخلوط می شوند و بطور اتوماتیک برای بخش بیرونی تر جعبه بکار می روند.

۱۲-هنگامی که کبریت ها خشک می شوند، تسمه آنها را به قسمت بسته بندی منتقل می کند که در آنجا یک چرخ چند دندانه دار، کبریت های تهایی شده را به بیرون از سوراخ درون تسمه فشار می دهد و می راند. کبریت ها به داخل هاپرهایی ریخته می شوند که مقدار آن معین و مناسب هر جعبه کبریت می باشد. کبریت ها از هاپرها به درون بخش های داخلی جعبه های مقوایی نازک کبریت می ریزند، که در زیر هاپرها روی تسمه نقاله ها درحال حرکت به جلو می باشند. هر دفعه تعداد ۱۰ یا بیشتری از جعبه ها پر می شوند.

۱۳-بخش های بیرونی تر جعبه های کبریت توسط تسمه نقاله ای بموازات تسمه نقاله اول منتقل می شوند. و هر دو کانویور بطور لحظه ای منوقف می شوند و بخش داخلی کبریت پر شده و به داخل بخش بیرونی تر با فشار وارد می شود. که این کار بطور گسترده با سرعتی حدود یک با در ثانیه انجام می گیرد.

۱۴-جعبه های کبریت پر شده را توسط تسمه نقاله به ماشینی منتقل می کنندکه آنها را گروه بندی کرده و در جعبه های ساخته شده از مقوای نازک جهت حمل قرار می دهد.

پاسخ بدهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.