خلاصه زندگینامه سعدی شیرازی + بیوگرافی و خانواده و مربیان

سعدی شیرازی متولد سال ۱۲۱۰ میلادی، در شیراز، شاعر است

 

نام اصلی وی ابومحمد مصلح الدین ابومحمد عبدالله بن مشرف بن مصلح بن مشرف می باشد، در نوجوانی برای ادامه تحصیل در نظامیه بغداد، دانشگاه ساخته شده توسط نظام الملک طوسی رهسپار آن دیار شد.

خانواده سعدی

 

خانواده اش از عالمان دین بودند و پدرش از کارکنان دربار اتابک بوده که سعدی نیز از همان دوران کودکی تحت تعلیم و تربیت پدرش قرار گرفت ولی در همان دوران کودکی پدرش را از دست داد و تحت تکفل جد مادری خود قرار گرفت

 

اساتید در بغداد

 

مقدمات علوم شرعی و ادبی را در شیراز آموخت و سپس در دوران جوانی به بغداد رفت که این سفرآغاز سفرهای طولانی سعدی بود

 

او در بغداد در مدرسه نظامیه مشغول به تحصیل شد که در همین شهر بود که به محضر درس جمال الدین ابوالفرج عبدالرحمن محتسب رسید و از او به عنوان مربی و شیخ یاد می کند

 

عکس واقعی سعدی شیرازی + زندگینامه کامل

جهان گردی

تا سن ۴۶ سالگی از عراق امروز، سوریه قد‌یم (شامل لبنان )، مصر، حجاز و قسمت‌ هایی از آناتولی د‌ید‌ار کرد‌ در مدت اقامت در دمشق، به علت دلگیری از دوستان خود، از آنها کناره‌گیری می‌ کند و سر به بیابان می‌ گذارد. اما اسیر فرنگیان می‌ شود و در شهر طرابلس به کار اجباری گماشته می‌ شود که د‌ر آنجا توسط یک تاجر باز خرید‌ و آزاد‌ شد‌

 

مهارت های علمی

 

به طوری که از آثار سعدی بر می آید ومعاصرینش هم می نویسند درصرف و نحو،لغت، کلام، منطق، حکمت الهی، و حکمت عملی مهارت داشت. مخصوصاً او در حکمت از تمام آثارش پیداست

 

بازگشت به ایران

 

تقریبا در سال ۱۲۵۶ میلادی در اواخر سن ۴۶ سالگی به زادگاه خود شیراز بازگشت، وی تحت حمایت اتابکان فارس (گروه فدرتمند ترکمی)، بویژه سعد بن ابوبکر، قرار داشت

 

زندگی وی همزمان با حمله مغول به ایران و سقوط یکایک حکومت‌های وقت نظیر خوارزمشاهیان، عباسیان و اتابکان فارس بود

 

گلستان و بوستان

 

سعد‌ی که این نام او از اسم سعد‌ ابن زنگی حکمران وقت فارس گرفته شد‌ه است د‌ر سال ۱۲۵۷ کتاب بوستان که عمد‌تا نثر است را نوشت

 

سپس با این فکر که عمر خود را به بطالت گذرانده و به ایام پیری رسیده‌ است دچار افسردگی  اما با تحریک دوستان نگارش کتاب گلستان را شروع کرد و در مدت ۵ – ۶ ماه آنرا به پایان رسید

 

این کتای که خیلی از آن بعنوان معجزه نام می برند نظم و نثر سعد‌ی که تا آن زمان چنین سبک و روشی سابقه ند‌اشت فصاحت زبان فارسی را به د‌رجه اعلا رسانید‌

 

سبک فعالیت

 

سعدی در ابتدا همان سبک متداول زمان خویش را در نویسندگی در پیش گرفت بعد به سبک خواجه عبدالله انصاری تمایل پیدا کرد اما طولی نکشید که سبک خاص و مشخصی برای خود ابداع نمود

 

عکس آرامگاه سعدی شیرازی بنام سعدیه

شهرت

 

سعدی تا پیش از نگارش بوستان و گلستان، شاعری نام‌ آشنا نبود

 

نگارش گلستان و بوستان سرآغاز شهرت و بلندآوازگی او شد. سعدی پس از سکونت در شیراز، زندگی خود را صرف سرودن شعر و مراقبه نمود و روزگار خود را با تقدیم شعری یا نصیحتی به امیران و وزیران و طرفداران خود و پذیرش هدایای آنها می‌ گذراند

 

سنی مذهب بود

 

سعدی در نظامیه بغداد تحصیل کرده‌است و هدف از تأسیس مدارس نظامیه، پرورش افرادی بود که فقه شافعی و کلام اشعری را تدریس کنند

 

تفکر اشعری در زمان و جغرافیای زندگی سعدی، متداول بوده‌ا ست نشانه‌ های اعتقاد سعدی به اشاعره، در آثار او قابل تشخیص است و شکی در اشعری‌ مذهب بودن او باقی نمی‌ گذارد

 

شافعی نام یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت است

 

احتمال شیعه بودن

 

با وجود دلایل مجکم  از سنی مذهب بودن وی نشانه‌هایی از ارادت وی به خاندان پیامبر اسلام مشاهده می‌ شود بههمین دلیل، برخی از علما مانند قاضی نورالله شوشتری وی را شیعه قلمداد کرده‌اند وی مدعی است که سعدی در ملاقات خود با خواجه نصیرالدین طوسی شیعه بودن خود را اظهار کرده‌ است

 

نکته قابل توجه در بررسی مذهب سعدی این است که او اصراری به تبلیغ مذهب خود و زیر سؤال بردن سایر مذاهب نمی‌ کند و بیشتر به‌ عنوان یک شاعر به انعکاس و تبیین اصول اخلاقی می‌ پردازد

 

عکس آرامگاه سعدی شیرازی بنام سعدیه

علاقمند به شاهنامه

 

سعدی به شاهنامه فردوسی علاقه‌مند بود و از آن تأثیر می‌پذیرفت؛

 

چنان‌که بارها از شاهنامه یاد کرده‌است و اشاره‌های مختلفی به نام‌های اساطیری شاهنامه، ابیات شاهنامه و خودِ فردوسی داشته‌ است. این تاثیرپذیری را به‌خصوص در کتاب بوستان می‌ توان دید که سعدی آن را در وزن و قالب شعری شاهنامه سروده‌ است

 

شعر بنی آدم اعضای یکدیگرند

 

شعر بنی‌ آدم قطعه شعر مشهوری است که از سعدی بر جای مانده‌ است

 

این قطعه شعر به دلیل مضمون انسان‌دوستانه‌ا ی که دارد مورد توجه زیادی واقع شده‌است. در برخی از منابع فارسی و انگلیسی گزارش شده که این شعر بر سردر ورودی تالار ملل مقر سازمان ملل متحد در نیویورک با خط نستعلیق طلاکوب نقش بسته‌ است؛ ولی این ادعا کذب است

 

عکس آرامگاه سعدی شیرازی بنام سعدیه

درگذشت

 

تاریخ درگذشت سعدی را در منابع گوناگون، یکی از سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۵ هجری قمری ذکر کرده‌ا ند اما مورد اعتمادترین روایت این است که وی در ذیحجه سال ۶۹۰ هجری درگذشته و در همان خانقاهی که اقامت گزیده‌ بود، به خاک سپرده شده‌ است

 

بعد از مرگ

 

چهل و سه سال پس از فوت شیخ، یکی از فضلا و عرفا به نام علی ابن احمدبن ابی سکر معروف به بیستون اقدام به تنطیم اشعار سعدی و ترتیب آنها با حروف تهجی نمود

 

سعدیه

 

بنای قبلی سعدیه در دهه ۱۳۲۰ عملاً به بنایی مخروبه و کثیف و زیستگاه مگس‌ها تبدیل شد، کلنگ احداث بنای فعلی در سال ۱۳۲۷ به دست اشرف پهلوی زده‌ شد

 

این بنا با صرف هزینه ۹۸۰ هزار تومان، در سال ۱۳۳۱ آماده و در روز یازدهم اردیبهشت همان سال با حضور شاه وقت و دکتر حسابی، وزیر وقت فرهنگ، افتتاح شد

 

ازدواج

 

در مورد تعداد همسران و فرزندان او اطلاعات دقیقی نیست ولی هستند از نوادگان وی که در شیراز و تهران زندگی می کنند

 

مربیان و مرشدان سعدی

سعدی در ایّام جوانی برای ادامۀ تحصیل به بغداد رفت و در نظامیۀ بغداد به تحصیل پرداخت، مسافرت او حدود ۶۲۰ هـ.ق. اتّفاق افتاده است. در آنجا از مربیان و استادانی چون جمال الدّین ابوالفرج عبدالرّحمان معروف به «المحتسب» کسب فیض کرد. وی از سال ۶۳۲ هـ.ق. محتسب دارالخلافۀ بغداد بود و سعدی در حکایتی از گلستان، به تربیت و تعلیم او اشاره دارد و از او به «مربّی» و «شیخ» یاد می کند که سعدی را از رفتن به مجلس سماع منع می کرد. سعدی در خصوص وی چنین می گوید : «چندان که مرا شیخ اجلّ عالَم، ابوالفرج جوزی به ترک سماع فرمودی و به خلوت و عزلت اشارت کردی، عنفوان شبابم غالب آمدی و هوی و هوس طالب، لاجرم برخلاف رأی مربّی قدمی برفتمی و از سماع و مخالطت حظّی برگرفتمی و چون نصیحت شیخم یاد آمدی گفتمی :

قاضی ار با ما نشیند برفشاند دست را                     محتسب گر می خورد معذور دارد مست را …

که تعریضی هم به محتسب دارد که نظر او به همین ابن جوزی است. در بغداد نیز تحت ارشاد صوفیانۀ ابوحفص سهروردی قرار گرفت.

او مرشد و پیر و راهنمای سعدی در تصوّف و عرفان بود و به این جهت، سعدی را از پیروان فرقه سهروردیه شمرده اند، و در بیت معروف او نقل شد که گفته :

مقامات مردان به مردی شنو             نه از سعدی، از سهروردی شنو

مرا شیخ دانای مرشد شهاب             دو اندرز فرمود بر روی آب

یکی آنکه در جمع بدبین مباش          دگر آنکه بر نفس خودبین مباش

 

روش سهروردی تصوّف عابدانه مقیّد به تمام آداب شرع بود و متابعت شریعت را نشانۀ کمال می دانست، و خدمت خلق را هم از اصول تصوّف می دانست و سماع را نیز در صورتی که متضمن فسادی نباشد، جایز می شمرد و حرکات صوفیه را هنگام وجد و سماع روا می دانست. جمال پرستی صوری را هم رد می کرد و صورت پرستان را هوی پرست می دانست.

سعدی در تمام بوستان، سخن از طریقت می آورد و غالباً به عقاید عرفانی سهروردی توجّه دارد، مثلاً، به عقیدۀ سهروردی، واصلان به حق را روی بازگشت و بیان و اشارت و خبر دادن نیست.

سعدی دربارۀ سماع و وجد و حال و حرکات صوفیان، در این حالت مطابق عقیدۀ شیخ، در بوستان سخن گفته و صورت پرستی را هم در بوستان رد کرده است، اما در غزلیات مخالف آن عقیده را بیان داشته است

شیخ بزرگوار در آثار خویش گذشته از قرآن کریم و احادیث و روایات مذهبی و تاریخی و مشاهدات و تجربیّات شخصی، از سخنان مشایخ صوفیه و عارفان بزرگ نیز سود جسته است.

در بوستان از احوال و اقوال بزرگانی چون : جُنید، شِبلی، بایزیدِ بسطامی، ذوالنّون مصری، داود طائی، سَریّ سَقَطی، معروف کرخی، شهاب الدّین سُهروردی و حاتم اصمّ سخن رانده است.

2 نظرات
  1. marzie

    در دوران دبیرستان خوانده بودم که سعدی یک مراد داشته که از او کسب فیض کرده ولی اسمی از ایشان در اینترنت نیست.

    مهمان
    1. Parviz

      قسمت آخر اضافه شد

      مدیر کل

پاسخ بدهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.